Akustik Laboratuvarları

-A +A

UME Akustik Laboratuvarları’nın temel amacı akustik, ultrasonik, titreşim ve sualtı akustiği alanlarında ölçüm büyüklüklerin standartlarını birincil seviyede oluşturmak, muhafaza etmek, geliştirmek, uluslararası metroloji sistemine uluslararası karşılaştırmalar yoluyla entegre etmek ve verilen kalibrasyon, ölçüm ve deney hizmetleri ile ülke içerisinde veya dışında kurulu alt seviyedeki laboratuvarlara izlenebilirlik sağlayarak ölçüm birliğini oluşturmaktır. Ayrıca laboratuvar faaliyet alanlarında ülke ihtiyaçları ve paydaşlarının talepleri doğrultusunda ilgili konularda araştırma projeleri üretmek laboratuvarın diğer bir amacıdır. Bu bağlamda laboratuvar, Avrupa Metroloji Araştırma Programı araştırma projelerinde proje ortağı olarak görev almaktadır. Bu tip projeler, laboratuvarın yurtdışı işbirliklerinin, deneyim ve tecrübenin artmasını sağlamaktadır. Akustik Laboratuvarları; Akustik, Ultrasonik ve Titreşim Laboratuvarı olmak üzere üç alt laboratuvardan oluşmaktadır. Laboratuvarlar tarafından sağlanan hizmetler ve çalışma alanları aşağıda özetlenmektedir.

AKUSTİK LABORATUVARI

Laboratuvarda ses basıncı birimi standardının birincil düzeyde oluşturulması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca; akustik ölçümlerinde kullanılan cihaz ve dönüştürücülerin birincil ve ikincil seviyelerdeki kalibrasyonları, özel akustik odaların karakterizasyonu, yapı malzemelerinin ses yutma katsayısı ve kapalı hacimlerin çınlanım süresi ölçümleri laboratuvar tarafından gerçekleştirilmektedir.

Laboratuvar tarafından ses basıncı birimi standardı 10 Hz - 25 kHz frekans aralığında IEC 61094-2 standardına göre oluşturulmuş olup, standardın diğer ülkelerin ulusal standartları ile eşdeğerlik dereceleri çeşitli uluslararası karşılaştırmalarda elde edilen sonuçlarla belirlenmiştir. Ulusal standardın belirsizliği önde gelen ulusal metroloji enstitülerin standartlarının belirsizliği ile kıyaslanabilecek düzeydedir. Ulusal standardın değeri çeşitli cihaz ve dönüştürücülerin, örneğin; mikrofon, ses kalibratörleri,  kalibrasyonu üzerinden alt seviyeye aktarılmaktadır. 50 Hz alt limit frekansına sahip tam yansımasız oda, çınlanım odası ve geniş cihaz ve ölçüm altyapısı ile laboratuvar, ülke içinde ve dışında akustik alanında birçok hassas ölçümleri yapacak ve akustik metrolojisinin gerekli olduğu projelere katkı sağlayacak düzeydedir. Yurtiçi ve yurtdışında, çeşitli projelerlere ve Avrupa Metroloji Araştırma Programına (EMRP) katkı sağlamaktadır.

ULTRASONİK LABORATUVARI

Laboratuvarda ultrasonik güç birimi standardının birincil düzeyde oluşturulması, geliştirilmesine yönelik çalışmalar öncelikli faaliyetler arasında bulunmaktadır. Ultrasonik alanda kullanılan dönüştürücülerin alan karakterizasyonu, malzeme içerisindeki ses hızı ölçümleri laboratuvarda yürütülen diğer çalışmalar arasında yer almaktadır. Laboratuvarın çalışma konuları aşağıda gösterildiği gibi sıralanmıştır;

  • Ultrasonik teşhis ve tedavi cihazlarının çıkış güçlerinin belirlenmesi,
  • Dönüştürücü alan karakterizasyonu.

Ultrasonik güç biriminin birincil düzeyde ulusal standardı IEC 61161 standardına uygun olarak radyasyon kuvvet terazisi yöntemiyle oluşturulmuştur.

Mevcut durumda ulusal standardın çalışma bölgesi 1 MHz - 15 MHz frekans ve 10 mW-15 W güç aralığını kapsamaktadır. Laboratuvarda kurulmuş olan radyasyon kuvvet terazisi ile tıpta yaygın olarak kullanılan Yüksek Şiddet Odaklamış Ultrasonik Dönüştürücülerin çıkış güçlerinin 150 W’a kadar ölçme imkanı sağlanmıştır. Laboratuvar, son yıllarda ultrasoniğin sağlık alanındaki tedavilerde kullanılmasına yönelik projelere yoğunlaşmıştır.

TİTREŞİM LABORATUVARI

Laboratuvarda doğrusal ivme birimi standardının birincil düzeyde oluşturulması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Titreşim ve kuvvet ölçüm ve deneylerinde kullanılan cihaz ve dönüştürücülerin birincil ve ikincil seviyelerdeki kalibrasyonları, titreşim ölçümleri de laboratuvarın faaliyetleri arasında yer almaktadır.

Doğrusal ivme biriminin ulusal standardı, ISO 16063-11 standardına uygun olarak lazer interferometresi ile oluşturulmuştur. Oluşturulan standart kullanılarak referans ivme ölçerlerin 10 Hz - 10 kHz frekans aralığında mutlak kalibrasyonları gerçekleştirilmektedir. Birincil seviyede kalibrasyonu yapılmış ivme ölçerler karşılaştırma yöntemiyle gerçekleştirilen kalibrasyonlarda referans olarak kullanılarak doğrusal ivme birimi standardının değeri alt seviyelere aktarılmaktadır. Yakın gelecekte doğrusal ivme birimi standardının çalışma bölgesinin daha düşük frekanslara kadar genişletilmesi planlanmaktadır.

Fotoğraflar