Sıcaklık Laboratuvarı Uluslararası Birim Sistemine (SI) göre yedi temel ölçüm biriminden biri olan Kelvin’i oluşturmak ve ülke içinde kontak sıcaklık alanını kapsayan tüm sıcaklık ölçümlerinin Kelvin’e izlenebilir şekilde uluslararası metroloji sistemine uyumunu sağlamakla görevlidir.
Bu amaçla ulusal standartları oluşturma, muhafaza etme, uluslararası karşılaştırma ölçümleri ile ölçümlerin doğruluk seviyesinin uluslararası alanda tanınmasını sağlamak, ulusal standartlara izlenebilirliği kalibrasyon hizmeti yoluyla ülke içinde ikinci ve daha alt seviyedeki laboratuvarlara aktarmak Sıcaklık Laboratuvarının temel yükümlülüğüdür.
Uluslararası Birim Sistemine göre yedi temel ölçüm biriminden biri olan Kelvin’in tanımı 20 Mayıs 2019 tarihi itibariyle değişmiş olup, termodinamik sıcaklık ile enerji arasında bağ kuran Boltzmann fiziksel sabitine bağlanmıştır. Böylece termodinamik sıcaklık birimi herhangi bir materyale bağlı olmadan, Enerji SI birimi (kg.m2.s-2) üzerinden tanımlanmış olmaktadır.
Bu bağlamda, Sıcaklık laboratuvarı Kelvin’in yeni tanımının gerçekleştiriminde en önemli ölçüm yöntemi olan Akustik Gaz Termometre (AGT) sistemini ülkemize kazandırmıştır.
Ayrıca 1990 yılında yürürlüğe giren ve halen kullanımda olan Uluslararası Sıcaklık Ölçeğinin (ITS-90) oluşturulması, geliştirilmesi ve muhafazasına devam edilmektedir.
Sıcaklık laboratuvarı var olan bilgi ve tecrübesini, birinci ve ikinci seviye termometreler ve ısılçift kalibrasyon ve deney, eğitimler ve talep üzerine verilen danışmanlık hizmetleriyle endüstriye aktarmaktadır.
Sıcaklık laboratuvarı sadece kalibrasyon, eğitim ve ölçüm alanında hizmet vermekle kalmayıp, referans ITS-90 sabit noktalarının üretimini, ısılçift kalibrasyonları için yüksek sıcaklık metal-karbon ötetik sabit nokta ve ITS-90 sabit noktalarında olmayan ama gelecekte Cıva üçlü noktasına alternatif olarak düşünülen SF6 veya CO2 üçlü nokta sabit noktalarının yapımını gerçekleştirmektedir. Laboratuvar ayrıca yüksek sıcaklıklarda referans olarak kullanılmak üzere platin bazlı referans ısılçiftlerin üretimini de gerçekleştirmektedir. Laboratuvar bünyesinde üretilen referans cihazlarla ilgili tüm bilgiler Endüstriyel Hizmet Kataloğunda bulunabilir.
Sıcaklık laboratuvarının temel görev ve faaliyetlerinden biri de verdiği hizmetlerin ve yaptığı ölçümlerin kalitesini güvence altına almak amacıyla uluslararası karşılaştırmalara katılım sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda laboratuvar, 25 seneyi aşkın bir zamandır CCT ve EURAMET bünyesinde düzenlenen uluslararası karşılaştırmalara katılım sağlamakta ve elde ettiği başarılı sonuçlarla (en yakın örnekler olarak CCT.K7-2021 ve EURAMET.T-K9 ) ülkemizdeki sıcaklık ölçümlerinin kalitesini güvenilir kılmaktadır.
Başta bilimsel faaliyetler olmak üzere, askeri, endüstri ve sanayi, üniversiteler, ilaç ve sağlık kurum ve kuruluşları laboratuvarın hizmet verdiği endüstriler arasındadır.
TÜBİTAK UME Sıcaklık Laboratuvarı iç ve dış destekli çok sayıda projede yürütücü veya katılımcı olarak yer almaktadır. Laboratuvar yer aldığı projelerde yeni sıcaklık ölçüm sistemlerinin, geliştirilmesine, yeni ölçüm cihazlarının üretilmesine, daha yüksek doğruluğa sahip ölçümlerin elde edilmesine katkı sağlamıştır.
E-posta: ume@tubitak.gov.tr
Telefon: 0 (262) 679 5000
